O Vrnjačkoj Banji

Vrnjacka Banja – Turističko saobraćajni položaj

Vrnjacka Banja se nalazi u Centralnoj Srbiji, na šumovitim padinama Goča, na i 230 metara nadmorske visine. Udaljena je 200 km od Beograda. Do Vrnjačke Banje se dolazi magistralnim putem preko Kraljeva i autoputem preko Pojata.

vrnjackabanja-mapa

Prirodni lekoviti faktori Vrnjacke Banje

Sedam izvora u Vrnjačkoj Banji je podeljeno na izvore tople (36,5°C) i hladne (14°C, 17°C i 25,7°C) mineralne vode:

  • Topla voda
  • Snežnik
  • Slatina
  • Jezero
  • Beli Izvor,
  • Borjak
  • Vrnjačko Vrelo.
izvor-jezero

Izvor Jezero Vrnjacka Banja

Dve vode se flaširaju u kao stone mineralne vode, Voda Vmjci sa izvora Topla voda i Vrnjačko Vrelo.

U Vrnjačkoj Banji se leče sledeće bolesti:

  • šecerna bolest
  • stanje posle preležane žutice
  • bolesti žučne kese i žučnih puteva
  • oboljenja pankreasa
  • čir želuca i dvanaestopalačnog creva
  • neinfektivna oboljenja tankog i debelog creva
  • oboljenja organa za varenje
  • stanje posle hirurškog odstranjivanja žucne kese
  • stanja posle resekcije jednjaka, želuca i creva
  • hronična ginekološka oboljenja i sterilitet
  • infekcije bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokraćnih puteva
  • kamenčići u mokraćnim putevima

Posebni programi u lečenju su:

  • „Linea“- lečenje gojaznosti savremenim medicinskim principima, pod kontrolom endokrinologa
  • „Brza dijagnostika“- provera zdravstvenog stanja za pet dana, timskim ispitivanjem stručnjaka subspecijalista i specijalista, uz korišcenje najsavremenije dijagnostike
  • „Škola za dijabetes“- u toku lečenja, oboleli od šecerne bolesti i članovi porodice upoznaju se sa prirodom bolesti, načinom adekvatnog lečenja, ishranom, samokontrolom bolesti i uslovima za odlaganje nastanka komplikacije bolesti.

Osim terapija i klasičnih pansionskih usluga gostima su na raspolaganju saune, kuglane, otvoreni i zatvoreni bazeni, fitnes centri. U Vrnjačkoj banji ima nekoliko kongresnih dvorana od koji najveća, u hotelu „Zvezda“, ima kapacitet 1.200 sedišta.

Dopunski sadržaji u Vrnjackoj Banji

Vrnjačka Ваnја ima dugu tradiciju kao turistički i zdravstveni centar. Na samom izvoru tople mineralne vode Vrnjci Rimljani su podigli svoj centar za lečenje i rehabilitaciju, AQVAE ORCINAE.
Među arheološkim nalazima su bazen, Rimski izvor mineralne vode (Fons Romanus) i brojni novčići koji su tu bacani iz kultnih razloga. Danas Vrnjačka Banja i njena okolina predstavljaju najinteresantnije turističkо područje u Srbiji.

Prošlost i sadašnjost se ovde neprestano prepliću. Srednjevekovni spomenici u okolini Vrnjačke Banje se smatraju pravim kultunim blagom. Neki od najvrednijih srpskih manastira se nalaze duž Ibarske kotline:

  • Studenica (1196)
  • Žiča
  • prva srpska Arhiepiskopija (1210)
  • Gradac
  • zadužbina Jelene Anžujske (1272)
  • Đurdevi Stupovi (1168)
  • Sopoćani
  • crkva Sv. Apostola Petra i Pavla

i mnogi drugi.

Pored manastira i crkava tu su i stara vojna utvrđenja:

  • Ras (VIII vek)
  • Maglić
  • Brvenik
  • Koznik (XIII vek)

U dolini Morave se nalaze i drugi manastiri, a među njima su najpoznatiji:

  • Ljubostinja
  • Kalenić
  • Lazariса
  • Veluće
  • Naupara

Visoko u planinama su zimski sportski centri, najznačajniji se nalazi na Kopaoniku. Na planini Goč se nalaze lepo uređene skijaške padine i ski lift.

U samoj Vrnjačkoj Banji se nalaze senoviti parkovi, trim staze koje vode kroz borove šume, do okolnih brežuljaka, što je sve idealno za rekreaciju, uključujući lov i ribolov na obližnjoj reci Moravi.
Preko сеle godine, a naročito leti, posetiocima Vrnjačke Banje se nudi izuzetno bogat i raznovrsan kultuno-zabavan program.

U Kultumom centru, poznatom pod nazivom „Zamak kulture“ održavaju se likovne, grafičke, vajarske, arheološke i istorijske izložbe, kao i koncerti domaćih i stranih muzičara. Gradsku biblioteku godišnje poseti oko osamdeset hiljada gostiju. Tu se održavaju poetske i književne večeri.

Pored toga, ima i drugih kulturnih događaja:

  • Veliki poetski susret
  • pozorišne predstave
  • Letnji filmski maraton
  • Festival filmskog scenarija
  • Karneval u Vrnjackoj Banji

Tokom leta, Vrnjačka Banja je jedan od najvećih kulturnih centara u Srbiji.

Vrnjacka Banja Location

Vrnjačka Banja is situated in Central Serbia an the wooded slopes of Goč Mountain at 230 m above sea level. Vrnjačka Banja is 200 kms away from Belgrade and is easily reached by the main road via Kraljevo and by highvay via Pojate.

Natural curative factors of Vrnjačka Banja

The seven springs are divided into hot (36,5°C) and cold (14°C, 17°C and 25,7°C) mineral Waters:

  • Topla voda
  • Snežnik
  • Slatina
  • Jezero
  • Beli Izvor
  • Borjak
  • Vrnjačko Vrelo

Two of them are bottled (Topla voda comes to the market as Voda Vrnjci and Vrnjačko Vrelo)

Recommended for:

  • Diabetes
  • diseases of the organs of the digestive tract
  • gall bladder
  • bile ducts
  • liver
  • then chronical gynecological and rheumatic diseases.

Treatment Methods:

Electro, hydro, kinaesy, magnetic, paraffinic, laser and ultrasonic therapy.

Drinking mineral water, bathing in mineral water, inhalation with warm mineral water, clysma and vaginal sprinkling with warm mineral water.

Special Programmes:

  • School for diabetes and „linea“ – treatment of adipose.

Cultural, entertainment, sports and recreation programmes in Vrnjacka Banja

Vrnjacka Banja has a lasting tradition both as tourist and medical center. On the very spot of the hot mineral spring Vrnjci the Romans had built their center for medical treatment and rehahilitation AQUAE ORCINAE.
Some of the archaeological finds include the swimnmg pool, the Roman spring of mineral water (Fons Romanus) and a host of coins thrown in the spring as an expression of cult beliefs.
Nowadays Vrnjačka Banja, with its surroundings, represents the richest and the most interesting tourist district in Serbia.

The past and the present constanth overlap here. Medieval monuments in the vicinity of Vrnjačka Banja are considered the real cultural treasure. Some of the most important Serbian monasteries are situated along the Ibar Basin:

  • Studenica (1196)
  • Žiča
  • the first Serbian Archbishopric (1210)
  • Gradac
  • the foundation of Helen d’Anjou (1272)
  • Đurdevi Stupovi (1168)
  • Sopoćani
  • the church of St Apostles Peter and Paul

and mаnу others. Besides monasteries and churches there are old military strongholds:

  • Ras (VII century)
  • Maglić
  • Brvenik
  • Koznik (XIII century)

In the valley of the Morava River there are other monasteries:

  • Ljubostinja
  • Kalenić
  • Lazarica
  • Veluće
  • Naupara

being the best known.

High on the mountains are winter sports centers, the outstanding one being located on Kopaonik. On Mt. Goč there are well made skiing slopes and a ski lift. In the Spa itself there are shady parks, trim tracks leading, through pine woods, to surrounding highlands, all being the ideal for recreation and including hunting andfishing in thе nearby River Morava.
All the уеаr around, especialy in summer, visitors to Vrnjačka Banja are presented with an exclusively rich anf varied cultural and entertaining program.

In the cultural center known as „Zamak kulture“ (The Castle of Culture) the exhibithns of paintings, graphics, sculpture, archaeology and history are held, as well as concerts of domestic and foreign musicians. The town library is open for about 80 thousand guests every уеаг. Poetry and literature evenings are held here.

Apart from that there are other cultural events:

  • Great Meeting of Poetry
  • theatrical perfomances
  • Summer Film Marathon
  • the Festival of Film Scripts
  • Carneval in Vrnjačka Banja

During summer, Vrnjačka Banja is one of the largest cultural Centers in Serbia.

Tekst o Vrnjačkoj Banji, objavljen u knjizi:

Vrnjačka Banja – Vrnjci„, koju je izdalo „Društvo prijatelja Vrnjačke Banje“ 1938. godine:

Vrnjacka Banja

R. St. Mičić

Kaže se za neko mesto ili predeo, koji svojim prirodnim raskošnim lepotama i bogatstvom očaravaju putnike i namernike, da ih je Bog onda stvarao, kada se odmarao… I Bog je u svojoj velikoj milosti, darovao Vrnjačkoj Banji mnogobrojne krasote: bistru, kao suza, planinsku reku; doline i ravni; plodne njive i cvetne livade; brežuljke i bregove sa krasnim gajevima, a u neposrednoj blizini visoku planinu Goč, obraslu gustom šumom, sa mestimičnim manjim i većim proplancima, dostupnih zracima toploga sunca i čistoga vazduha koji krepi i dušu i telo.

A povrh svih tih krasota, Bog je Vrnjcima darovao na daleko čuvenu mineralnu vodu toplu i hladnu. Lekovitost i jedne i druge vode je nesumnjiva, i malo joj, u tom pogledu, ima ravne u celome svetu. Indikacije o lečenju raznih bolesti u ovoj banji, izložene su od naših najstručnijih lekara balneologa u izdanjima „Duštva prijatelja Vrnjačke Banje“, te ja o tome kao nestručnjak, neću ni govoriti.

Vrnjačka Banja nije više ono, što je bila pre svetstoga rata — banja Srbijanskih popova, učitelja, seljaka, zanatlija i sitnijih trgovaca, pokojeg oduševljenog intelektualca i bogatih „Lala“ iz Vojvodine. Ne, danas su Vrnjci najveća i najposećenija banja u Srbiji, a njeni posetioci građani iz cele Srbije iz svih društvenih redova, od pastira pa do najviših državnih funkcionera, književnika, umetnika, industrijalaca, trgovaca, zanatlija i drugih.

Pametno je što Vrnjačka Banja nije više banja tuberkuloznih i teško kataralnih lica uopšte, jer se više takvi u njih ne primaju, već ih banjski lekari upućuju u šumske predele i naročite sanatorijume, podešene za njihovo lečenje, te je ovo sada i banja razonode, pravog odmora i uživanja.

Česti izleti njenih posetilaca, u prekrasnu bližu i dalju okolinu, punu značajnih istorijskih i kulturnih spomenika, na koje ukazuje profesor našeg Univerziteta, G. Dr. Vlad, R. Petković u svome napisu: „Stari srpski spomenici u okolini Vrnjačke Banje“ objavljenom u 3 knjizi izdanja „Društva prijatelja Vrnjačke Banje“; gostovanje pozorišta, umetnika, naučnika i mnogobrojnih turista, najrečitije govore o lepom provodu i raspoloženju njenih posetilaca.

Rekordna godina posetilaca ove banje pre rata bila je 1912. g. Tada ih je bilo nešto više od 7000, a broj posetilaca ove 1938 godine prebacio je 35.000. Te, 1912 g. najduži red banjskih posetilaca, koji su pili toplu vodu, bio je do vile Dr. Arnovljevića, čaše su punile i dodavale samo dve devojčice, a sada, vrlo često, prilaze vrelu pet redova, a pune i dodaju čaše deset devojčica, u čistim belim ogrtačima i povezačima glave sa znacima Crvenog krsta.

U Novom kupatilu ima za sada 48 najmodernijih kada. U njima se može dnevno okupati preko hiljadu pacijenata; a u dva moderna bazena, jedno za muške, a drugo za ženske pacijente, može se jednovremeno okupati do 80 lica, po utvrđenom rasporedu. Dva snažna izvora „Snežnik“ i „Slatina“, hladne lekovite kisele vode, u stanju su do podmire potrebu i stotine hiljada posetilaca…

Inače je Vrnjačka banja u punom poletu izgrađivanja, baš kao naš lepi ponosni Beograd. Parkovi su promenili svoju raniju fizionomiju, — sada su smeša englesko- francuskih parkova sa dosta sunca, hlada i očaravajućih cvetnih aleja, kakvih ima u Parizu (Luksemburška bašta), Versaju i drugim parkovima velikih svetskih gradova. Vrnjačka reka regulisana je u dužini od 1609, a Lipovačka reka u dužini od 945 metara.

Na taj način su osigurani ne samo banja i njeni glavni objekti, već i pijaca i mnoge zgrade i imanja privatnih lica od bujica i poplava, koje su se ranije, ne retko, dešavale. Vrnjačku reku krase i njenih osam mostova (od kojih četiri stalna, a četiri polustalna). I s jedne i druge strane Vrnjačke reke, uređene su po dve široke asfaltirane staze za pešački a u sredini za kolski saobraćaj, čak gore do iznad izvora hladne vode „Snežnik“. Te su staze zasađene dvoredom lipa, koje bujno napreduju, i kad odrastu biće ne samo ukras, već ponos i dika Vrnjačke Banje. Tim stasama vri svet, banjske sezone, u gustim redovima, idući na hladnu kiselu vodu preko celoga dana, naročito ujutru i uveče. Takve staze urediće se i pored Lipovačke reke. Iznad regulisanog dela Vrnjačke reke kod „Kolobuka“, privatnom inicijativom, napravljen je veliki bazen, sa dovoljnim brojem kabina za kupanje u čistoj planinskoj hladnoj vodi. Time je podmirena i nasušna potreba jednog dela banjskih posetilaca, za koje nije kupanje u toploj mineralnoj vodi, a to samoj banji još više podiže njenu vrednost.

U reonu banjskom ima preko 400 numerisanih vila, hotela, pansiona i drugih kuća za ugodno stanovanje banjskih posetilaca. Ima priličan broj luksuanih monumentalnih vila, hotela i pansiona, da mogu zadovoljiti i najosetljiviji ukus u pogledu komfora.

U vile, hotele i sve druge kuće, uvedeno je električno osvetljenje i čuvena vodovodna pijaća voda sa Goča planine. Ima nekoliko i javnih česama, a želeti je da ih bude još više. Za žaljenje je što je bez vode česma, pok. đenerala Belimirkovića, koju je on podigao još 1896. godine i namenio „Žednima“, a banjska Uprava ju obnovila 1925 god., a tako je potrebno, da i ona ne bude bez vode, jer se nalazi u jednom delu parka i bez druge česme u blizini. Nadati se da će Uprava banje učiniti. da i ta česma bude stalni istočnik života: „Žednim“, tim pre što je zadužbina jednoga velikog vojskovođe, junaka i patriote pretkumanovske Srbije.

I u higjenskom pogledu, Vrnjačka Banja je koraknula unapred. Izvršena je kanalizacija i uveden vodovod u celoj banji. Na čistoću hotela, drugih javnih lokala i stanova, obraća se velika pažnja. Za polivanje staza u parku i pristupnih puteva, Uprava je nabavila dovoljan broj autopolivača, te je sada u mogućnosti, da banju stalno osvežava, kada to bude potrebno.

Pijaca je prebogata svima potrebnim životnim namirnicama, što čini da život u banji nije skup. U mnogim stanovima udešeno je, da sami posetioci mogu sebi pripremati hranu; a ima i vrlo umerenih pansiona u kojima se mogu dobiti higijenski spravljena jela, o svemu po preporuci lekara. A i za izletnike gurmane ima u Vrnjačkoj Banji svega za jelo i piće, što im srce želi. Uopšte, Vrnjci su i sada, a u budućnosti biće još i više, izvor materijalnog blagostanja svojoj bližoj i daljoj okolini,

Za ukazivanje lekarske pomoći posetiocima ove čuvene lekovite banje, ima više od dvadeset iskusnih banjskih lekara, među kojima ima sjajnih internista i specijalista svih vrsta.

Za specijalno lečenje, naročitu negu i potpuno idealan život u Vrnjcima, ima nekoliko dobro uređenih sanatoriuma, kao:

  • Sanatorium, dr. Živadinovića, jednog od najboljih poznavalaca Vrnjačke Banje;
  • Sanatorium invalida,
  • Zadužbina Obrena Jankovića,
  • Sanatorium državnih službenika Saobraćajvog osoblja i dr.

U njima se može i preko zime stanovati i uspešno lečiti.

Za ovako značajan napredak Vrnjačke Banje, za poslednjih nekoliko godina, u mnogome ima zasluga „Društvo prijatelja Vrnjačke Banje“, osnovano u Beogradu pre nepunih pet godina. Društvu je, cilj da se Vrnjačka Banja: „podigne na stepen svetske banje“. U upravi su istaknuti naši intelektualni stručnjaci i poznavaoci Vrnjačke Banje i njenih potreba. Usmenim i pismenim pretstavkama, javnim predavanjima i publikacijama — banjskoj Upravi i drugim državnim nadležnim organima, Uprava društva uspela je, da se točak napretka brže kreće.

Mora se priznati, da su svi članovi Uprave u najvećoj meri odgovarali svojim dužnostima, ali je nesumnjivo, da najveća zahvalnost za dosadanji napredak društva pripada neumornom pretsedniku društvenom, g. Berislavu B. Todoroviću, pukovniku u penziji. To mu je u tradiciji, jer je sin: spremnog, vrednog, savesnog i retko istrajnog javnog radnika, pok. Borka B. Todorovića, profesora i vaspitača mnogobrojnih mladih generacija pretkumanovske Srbije, kojega se njegovi učenici, po dobru, do groba sećaju — dostojan naslednik i zamenik svoga čestitog roditelja, — jer su sposobnost, ljubav prema rodu, savesnost u svakom preduzetom poslu – vrline i Borkovog sina g. Berislava.

Vrnjačka Banja  istorija banjskog lečenja

Proučavanje istorije Vrnjačke Banje mesta upućuje nas na zaključak o dugoj tradiciji korišćenja banjskih voda u lečenju ljudi.

Prvi arheološki tragovi sežu u doba starih Rimljana, koji su na ovim prostorima bili prisutni u periodu od 1 do 4. veka nove ere i koji su vodu sa banjskih izvora koristili za piće i kao deo balneoterapije. Rimski izvor pronađen 1924. godine sa sigurnošću potvrđuje ovu tezu, kao i pisanje velikog naučnika Feliksa Kanica.

zastava-vrnjacka-banja

Zastava Vrnjačka Banja

Poreklo sadašnjeg imena Banja nalazi se u imenu sela Vrnjci, na čijem području su pronađeni mineralni izvori. Banja je tokom svog razvoja imala periode procvata i stagnacije, što je bilo uslovljeno istorijskim i društvenim zbivanjima u tom kraju. Presudna tačka u njenom razvoju bila je formiranje Osnovatelnog fundatorskog društva kiselo-vruće vode u Vrnjcima, sa ciljem da brine o uređenju i korišćenju mineralnih izvora. Nakon toga usledio je niz aktivnosti koje su otvorile put razvoju Vrnjačke Banje u moderno i prestižno lečilište: kaptaža izvora mineralnih voda, izgradnja zidanog kupatila, Kursalona i drugih banjskih i ugostiteljskih objekata, a nešto kasnije i urbanističko uređenje centralne banjske zone i parkova, izgradnja mreže puteva i postavljanje modernog vodovoda i kanalizacije.

Vrnjačka Banja Centar

Vrnjačka Banja Centar Grada

Razvoj Vrnjačke Banje pratio je razvoj nove građanske klase sa novim mogućnostima i interesovanjima za bogat društveni i kulturni život. Period ratova neminovno je dovodio do stagnacije u razvoju, ali je Banja tokom poslednjih decenija uspela da postepeno vrati nekadašnji sjaj i prestiž, uklapajući se u moderne standarde zdravstvenog i rekreativnog turizma.

Jedinstvenost Vrnjačke Banje nalazi se u činjenici da ona na relativno malom prostoru poseduje čak sedam izvora mineralnih voda različitih po sastavu, temperaturi, radioaktivnosti i lekovitim svojstvima, kao i da svi oni zadovoljavaju visoke naučne standarde. Neke od ovih voda se koriste za balneoterapiju, a neke za piće, a raspon njihove temperature kreće se od 14 do preko 36 stepeni C. Vode sa svih ovih izvora imaju blagotvorno dejstvo na ljudski organizam, i efikasne su u lečenju mnogih bolesti savremenog čoveka, kao što su dijabetes, bubrežna, urološka i ginekološka oboljenja.

grb-vrnjacka-banja

Grb Vrnjačka Banja

Nastavljajući bogatu tradiciju organizovanja kulturnih aktivnosti, Vrnjačka Banja danas nudi posetiocima niz manifestacija i programa koji se odvijaju tokom cele godine. Neke od ovih manifestacija imaju međunarodni karakter, sve su postale tradicionalne i izuzetno kvalitetne. Ovde su nabrojane samo neke od njih:

  • Međunarodni festival klasične muzike,
  • Festival likovnog stvaralaštva,
  • Književno leto,
  • Festival filmskog scenarija,
  • kao i Međunarodni Vrnjački Karneval,
vrnjacka-banja-karneval

Karneval Vrnjačka Banja

najmasovnija od ovih manifestacija, koja je Vrnjacku Banju uvrstila u Federaciju evropskih karnevalskih gradova.